(Şennur Enginler yazıyor...)
Son günlerde sosyal medyada nereye baksam aynı videolar karşıma çıkıyor. Restoran hesapları, uzun adisyonlar ve ardından gelen yorumlar… “Bu kadar da olmaz!”, “Türkiye çok pahalı.”, “Bir daha gitmem.”
Bugün Edremit’te çekilmiş bir video izledim. Eğlenceli bir oyun oynanmış. Hesabı tahmin etme oyunu. Masada altı kişi var; dört yetişkin ve iki çocuk ya da genç. Önce hesap gizleniyor, herkes tahminde bulunuyor. Sonra adisyon açılıyor. Yaklaşık 8.700 TL.
Adisyona baktığınızda ise çeşit çeşit mezeler, deniz ürünleri, kalamar, sıcaklar, içecekler ve 35’lik bir alkollü içki görüyorsunuz. Yani altı kişinin uzun uzun oturduğu, sohbet ettiği, keyifle vakit geçirdiği bir akşamın hesabı…
Ama yorumlarda yalnızca rakam konuşuluyor.
Oysa önce şu soruyu sormamız gerekiyor: Gerçekten pahalı olan restoran mı, yoksa beklentilerimiz mi?
Bugün sadece restoranlar pahalı değil. Markete girdiğimizde de, tekstil mağazasında da, elektronik eşya alırken de aynı tabloyla karşılaşıyoruz. Artan maliyetler hayatın her alanını etkiliyor. Bu yüzden bütün yükü restoranların omzuna bırakmak haksızlık olur.
Üstelik o masada sadece yemek yenmiyor. Saatlerce oturuluyor, servis alınıyor, manzaranın tadı çıkarılıyor, sohbet ediliyor, anılar biriktiriliyor. Hele ki alkollü içeceklerin fiyatlarının geldiği noktayı düşündüğümüzde, kalabalık bir masanın hesabının yüksek çıkmasına şaşırmamak gerekiyor.
Son yıllarda Yunan adaları da sıkça örnek gösteriliyor. “Orada kalamar 12 Euro.” deniliyor. Evet, bazı küçük adalarda ve mütevazı tavernalarda bunu görmek mümkün. Ancak artık Yunanistan da eskisi kadar ucuz değil. Fiyatlar her geçen yıl Türkiye’ye biraz daha yaklaşıyor. Ayrıca tek bir ürünün fiyatına bakarak bütün bir destinasyonu değerlendirmek de doğru bir yaklaşım değil.
Yine bir kıyaslama içerisine giriyoruz. Asıl önemli olan doğru destinasyonları birbiriyle kıyaslayabilmek. Bu kıyas ilişkisinde ilk akla gelen Bodrum!
Bodrum’u küçük ve sakin bir Yunan adasıyla karşılaştırmak ne kadar doğruysa, Çeşme ya da Alaçatı’yı da sadece ekonomik tatil destinasyonlarıyla kıyaslamak o kadar yanıltıcıdır.
Bodrum, Çeşme ve Alaçatı; yalnızca Türkiye’nin değil, Akdeniz’in en önemli lüks tatil destinasyonları arasında yer alıyor. Bu bölgeleri değerlendirirken de aynı segmentteki destinasyonlara bakmak gerekir. Santorini, Mikonos, Capri, Saint-Tropez ya da İbiza’da deniz kenarında kaliteli bir restoranda aynı sofrayı kurduğunuzda, gerçekten 12 Euro’ya kalamar yiyebilir misiniz? Büyük ihtimalle hayır.
Çünkü fiyatı belirleyen sadece tabağınızdaki ürün değildir. Bulunduğunuz destinasyonun marka değeri, işletme maliyetleri, kira giderleri, personel maliyetleri, hizmet anlayışı ve sunduğu deneyim de fiyatın önemli bir parçasıdır.
Bir başka konu ise hizmet kalitesi…
Türkiye’de özellikle iyi restoranlarda misafirperverlik hâlâ çok güçlüdür. Hızlı servis, güler yüz, masa takibi, tabak değişimi, ikramlar… Bunların her biri emek ve maliyet gerektirir. Elbette her işletme aynı kaliteyi sunmuyor; ancak iyi hizmet veren işletmeleri de yalnızca adisyon üzerinden değerlendirmek haksızlık olur.
Belki de artık tatil planı yaparken kendimize şu soruyu sormalıyız:
Ben gerçekten farklı bir atmosferi yaşamak, yeni lezzetler keşfetmek ve güzel anılar biriktirmek için mi seyahat ediyorum, yoksa sadece daha ucuza tatil yapmanın peşinde miyim?
Çünkü tatilin değeri bazen sadece ödediğimiz hesapta değil, o masada paylaşılan kahkahalarda, gün batımında edilen sohbetlerde ve heybemize eklediğimiz anılarda gizlidir.
Fiyatları elbette konuşalım, eleştirelim, sorgulayalım. Ancak bunu yaparken aynı ölçekteki destinasyonları karşılaştıralım, hesabın arkasındaki tabloyu da görelim. Çünkü bazen pahalı görünen bir adisyonun içinde sadece yemek değil, yaşanmış güzel bir akşam da vardır.
Sevgiyle görüşmek dileğiyle…