Samsun Sanayici ve İş İnsanları Derneği (SAMSİAD) Başkanı Süleyman Ferşat Eldemir, Karadeniz’de sürdürülen askeri gerilimin sivil deniz ticareti, lojistik ve çevre güvenliği üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekerek uluslararası bir "Karadeniz Ticaret ve Lojistik Güvenliği Zirvesi" düzenlenmesi çağrısında bulundu. Limanlarda bekleyen yaklaşık 100 gemi, narenciye ve tahıl ihracatındaki aksamalar, "hayalet gemi" riskleri ve ticari gemilere yönelik saldırıların çok boyutlu bir krize dönüştüğünü belirten Eldemir; BM, IMO, BSEC ve uluslararası finans kuruluşlarının katılımıyla Güvenli Ticaret Koridoru ve Uluslararası Sigorta Mekanizması gibi acil adımların hızla hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Samsun Sanayici ve İş İnsanları Derneği (SAMSİAD) Başkanı Süleyman Ferşat Eldemir, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Karadeniz’de deniz ticareti ve lojistik alanında artan güvenlik risklerine dikkat çekti. Eldemir, sivil deniz ticaretinin güvenliğinin sağlanması ve bölgesel ticaretin sürdürülebilirliğinin korunması amacıyla Samsun’da uluslararası bir “Karadeniz Ticaret ve Lojistik Güvenliği Zirvesi” düzenlenmesi çağrısında bulundu.
Eldemir, Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkelerin yanı sıra Birleşmiş Milletler (BM), Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Avrupa Birliği, Dünya Bankası, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Karadeniz Ekonomik İşbirliği (BSEC), liman işletmeleri, armatörler, sigorta şirketleri ve iş dünyasının zirvede bir araya gelmesini önerdi.
Zirvenin herhangi bir ülkeyi suçlamayı değil, sivil deniz ticaretinin güvenliğini güçlendirmeyi ve ortak çözüm mekanizmaları geliştirmeyi amaçlayacağını belirten Eldemir, “Bizim amacımız tek başımıza çözüm üretmek değil. Sahadaki gerçekleri ortaya koymak, ilgili tarafları aynı masa etrafında buluşturmak ve çözüm arayışını Samsun’dan başlatmak” dedi.
RAPOR İLGİLİ KURUMLARLA PAYLAŞILDI
SAMSİAD tarafından hazırlanan “Karadeniz’de Deniz Ticareti Güvenliği, Lojistik ve Çevre Riskleri” başlıklı ön raporun, Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkelerdeki Türkiye Cumhuriyeti ticaret müşavirlikleri ve ataşelikleri ile ilgili iş dünyası ve sanayi kuruluşları, Ticaret Bakanlığı ve kamu kurumlarıyla paylaşıldığı bildirildi.
KARADENİZ’DE YAKLAŞIK 100 GEMİ BEKLİYOR
Eldemir, Karadeniz’deki güvenlik sorunlarının boyutunu ortaya koyan göstergelerden birinin gemi yoğunluğu olduğunu belirtti. İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın Ağustos 2026 verilerine göre Karadeniz limanlarının demir sahalarında, limanlarda ve tersanelerde yaklaşık 100 geminin beklediğini ifade eden Eldemir, bunların yaklaşık 35’inin Samsun, 22’sinin ise Sinop demir sahasında bulunduğunu söyledi.
Eldemir, “Bu rakamlar bize sorunun artık münferit olaylar olmaktan çıktığını gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.
SORUN GEMİ SALDIRILARIYLA SINIRLI DEĞİL
Karadeniz’de ticari gemilere ve liman altyapısına yönelik saldırıların can güvenliğinin yanı sıra enerji, gıda, ihracat, sigorta, lojistik ve çevre açısından da risk oluşturduğuna dikkat çeken Eldemir, sorunun çok boyutlu hale geldiğini söyledi.
Birleşmiş Milletler’in Temmuz 2026 verilerine göre Ukrayna’nın Odesa ve Mıkolayiv bölgelerinde deniz gemileri ve liman altyapısına yönelik en az 39 saldırı gerçekleşti. Bu olayların en az 20’sinde deniz gemileri hedef alındı veya hasar gördü. Saldırılarda liman ve gemi personelinden 19 kişi hayatını kaybederken, 25 kişi yaralandı.
IMO’nun 16 Eylül tarihli değerlendirmesinde de Karadeniz ve Azak Denizi’nde son aylarda uluslararası deniz taşımacılığına yönelik saldırılar sonucunda çok sayıda kişinin hayatını kaybettiğine dikkat çekildi.
Eldemir, “Sorun artık yalnızca gemilerin vurulması veya seferlerin aksaması değildir. Bunun enerjiye, gıdaya, ihracata, sigortaya, lojistiğe ve çevre güvenliğine uzanan bir etkiler zinciri var” dedi.
“HAYALET GEMİLER” YENİ BİR RİSK OLUŞTURUYOR
SAMSİAD raporunda öne çıkan başlıklardan birinin de saldırıların ardından mürettebatı tahliye edilen, hasar gören veya kontrolsüz şekilde bekleyen gemiler olduğunu belirten Eldemir, bu gemilerin yeni güvenlik ve çevre riskleri oluşturabileceğini söyledi.
Eldemir, “Mürettebatın tahliye edilmesinin ardından kontrolsüz veya hasarlı bir geminin denizde kalması; diğer gemiler, kıyılar, limanlar ve çevre açısından da yeni bir risk oluşturabilir” ifadelerini kullandı.
Son dönemde saldırılarda hasar gören ve mürettebatı tahliye edilen bazı gemilerin Türkiye kıyılarına kadar sürüklenmesinin, riskin yalnızca savaş bölgesiyle sınırlı olmadığını gösterdiğini belirtti.
KÖMÜR, TAHIL VE NARENCİYE TİCARETİ ETKİLENİYOR
Karadeniz’deki güvenlik sorunlarının enerji ve gıda tedarik zincirlerine de yansıdığına işaret eden Eldemir, özellikle kömür ve tahıl sevkiyatlarının yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Rusya’dan Türkiye’ye kömür ithalatındaki gerilemenin yanı sıra Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen buğday, mısır, ayçiçeği ve yem hammaddeleri ticaretindeki aksamaların lojistik ve maliyet baskısını artırabileceği belirtildi.
Türkiye’nin ihracatında ise narenciye ticareti öne çıkan başlıklardan biri oldu. TİM Yönetim Kurulu Üyesi Ali Can Yamanyılmaz, Karadeniz’de gemilere yönelik saldırılar nedeniyle Rusya’ya narenciye ihracatının durduğunu ve son bir ay içinde narenciye taşıyan dört geminin saldırıya uğradığını açıkladı.
Eldemir, “Bugün bir geminin limana ulaşamaması, yarın sanayicinin enerji maliyeti, çiftçinin girdi maliyeti veya ihracatçının kaybı olarak karşımıza çıkabilir” dedi.
SAMSİAD’DAN GÜVENLİ TİCARET KORİDORU ÖNERİSİ
SAMSİAD’ın hazırladığı ön raporda Karadeniz’de ticaretin güvenliğini artırmak amacıyla çeşitli öneriler yer aldı. Raporda öne çıkan başlıklar şöyle:
Karadeniz Güvenli Ticaret Koridoru oluşturulması,
Ticari gemilerin güvenli seyrini sağlayacak uluslararası mekanizmaların geliştirilmesi,
Deniz Ticaretinin Yeniden Başlatma Planı hazırlanması,
Ticari gemiler için uluslararası sigorta ve reasürans mekanizması oluşturulması,
Hasarlı, terk edilmiş veya mürettebatsız gemiler için acil müdahale mekanizması kurulması,
Stratejik ve bozulabilir yükler için güvenli liman ve hızlı transfer mekanizmalarının geliştirilmesi,
Samsun merkezli “Karadeniz Ticaret Erken Uyarı Merkezi” kurulması.
“SAMSUN ÇÖZÜMÜN KONUŞULDUĞU ŞEHİR OLMALI”
Samsun’un limanı, lojistik altyapısı, sanayisi ve Karadeniz ticaretindeki konumu nedeniyle çözüm arayışında önemli bir merkez olabileceğini belirten Eldemir, uluslararası zirvenin kentte düzenlenmesi çağrısını yineledi.
Eldemir, “Samsun yalnızca krizin etkilerini yaşayan bir şehir olmamalı, çözümün konuşulduğu şehir olmalıdır. Karadeniz’in bütün ülkelerini, limanlarını, armatörlerini, sigorta kuruluşlarını, iş dünyasını ve uluslararası kurumlarını Samsun’da buluşturabiliriz” diye konuştu.
Açıklamalarının kamuoyunda endişe oluşturmak amacı taşımadığını vurgulayan Eldemir, “Telaş yaratmak istemiyoruz. Ancak yaşananları olduğundan küçük göstermek de doğru değil. Biz kamuoyunun durumun ciddiyetini bilmesini ve gerekli tedbirlerin zamanında alınmasını istiyoruz. Karadeniz’de bugün yaşanan güvenlik sorunu, yarının enerji, gıda, ihracat, sigorta ve çevre sorununa dönüşmeden harekete geçmeliyiz” dedi.
Eldemir, çağrısını “Karadeniz ticareti savaşın dışında kalmalıdır. Karadeniz’de ticaretin güvenliği için Samsun’da buluşalım” sözleriyle tamamladı.