Suriye’de savaşın sona ermesiyle başlayan imar sürecini değerlendiren USİAD Başkanı Nevaf Kılıç, Türkiye'nin bölgedeki en güçlü ticari partner olacağını vurguladı. Kılıç, Mayıs ayında Şam’a büyük bir iş adamı heyeti götüreceklerini müjdeleyerek, "Suriye’nin yeniden yapılışında Türk müteahhitlerinin ve firmalarının daha fazla yer almasını istiyoruz" dedi. Nusaybin Sınır Kapısı’ndaki 14 yıllık sessizlik, yerini dev bir ticaret hacmine bırakmaya hazırlanıyor. 30 Mart'ta açılması öngörülen kapı, Türkiye’nin Suriye pazarındaki doğrudan erişimini sağlayarak Irak üzerinden yürüyen dolaylı ve maliyetli ticaret rotasını sonlandıracak. İşte detaylar.
Uluslararası Sanayiciler ve İş İnsanları Derneği (USİAD) Başkanı Nevaf Kılıç, Suriye pazarındaki yeni fırsatları Türkiye’de İş Dünyası Dergisi’ne anlattı. Suriye’nin komşuları arasında ticarete en çok ihtiyaç duyan ülke olduğunu belirten Kılıç, özellikle yapı-inşaat ve gıda sektörlerinde devasa bir potansiyel bulunduğuna dikkat çekti. Nusaybin Sınır Kapısı’nın “iki devlet, tek kapı” modeliyle açılmasının bölge ticareti için hayati bir eşik olduğunu söyleyen Kılıç, ihracat rakamlarını 10’a katlamayı hedeflediklerini belirtti.
NUSAYBİN SINIR KAPISI: “İKİ DEVLET, TEK KAPI”
Nusaybin Sınır Kapısı’nın kritik önemine dikkat çeken Başlak Kılıç, “pilot bölge” vurgusu yaparak, “Müsabinin (Nusaybin) sınır kapısının açılmasını çok önemsiyoruz. Burası Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından ‘Yap-İşlet-Devret’ modeliyle yapılmış, bitmiş bir kapıdır. Pilot kapı olarak seçilen bu noktada ‘iki devlet, tek kapı’ yani tek işlem prensibi uygulanacak. Bu kapı sadece Mardin ve Güneydoğu için değil, tüm Batı hinterlandına hitap edebilecek, Habur’a alternatif olabilecek büyük bir kapıdır. Şu an için tek eksik yol yapımıdır” dedi. Ayrıca Nusaybin Sınır Kapısı’nın açılması, sadece Mardin için değil, tüm Güneydoğu ekonomisi için stratejik bir dönüm noktası olarak görülüyor. Mevcut durumda Türk malları Suriye pazarına Irak üzerinden ulaşırken, bu durum aracı maliyetlerini artırıyor ve Türk un üreticileri gibi yerel sanayicilerin rekabet gücünü kırıyor. Kapının açılmasıyla birlikte “iki devlet, tek kapı” modeli hayata geçecek; böylece Türkiye’nin Suriye ile olan gerçek ticaret hacmi resmi kayıtlara girerken, pazar çeşitliliği de doğrudan sağlanmış olacak. Güvenlik gerekçeleriyle 2012 yılından bu yana kapalı olan Nusaybin Sınır Kapısı için “30 Mart” tarihi işaret edildi. Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen’in devlet yetkililerinden aldığı “Talimat verildi” bilgisi, Mardin’den Ortadoğu’ya uzanan ticaret koridorunda heyecan oluşturdu.
MAYIS AYINDA ŞAM’A TİCARET KÖPRÜSÜ
USİAD, Suriye ile yeni dönem ticaretin yol haritasını belirlemek üzere kritik bir adım atıyor. Nevaf Kılıç, Mayıs ayı içerisinde geniş katılımlı bir iş heyetiyle Şam’a gideceklerini belirterek şu detayları paylaştı:
“Beşinci ayda inşallah bir iş adamı heyetini Şam’a götürmeyi planlıyoruz. Orada Şam Ticaret Bakanı, Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçisi ve Ticaret Ateşesi ile bir araya geleceğiz. Ayrıca Şam Ticaret Odası, Irak Ticaret Odaları Federasyonu ve Müteahhitler Birliği ile B2B görüşmeler gerçekleştireceğiz. Suriye şu an komşu ülkeler içerisinde ticarete ihtiyacı olan en büyük komşumuz. Bu yeniden yapılanma sürecinde Türk firmalarının en ön safta yer almasını istiyoruz.”
LOKOMOTİF SEKTÖRLER: İNŞAAT, GIDA VE SAĞLIK
Suriye’de üretimin durma noktasında olması, neredeyse tüm kalemlerde ithalat ihtiyacını doğururken, Kılıç öncelikli sektörleri şöyle sıraladı:
“Bütün sektörlere açığız ama ağırlıklı yapılaşma olduğu için inşaat sektörü ilk sırada yer alacak. Bunun yanı sıra gıda, temizlik ürünleri, mühim maddeler, sağlık ürünleri ve mobilya sektörlerinde büyük bir ihtiyaç var. Suriye’de üretim olmadığı için neredeyse tüm kalemlerde mal girişi olacak ancak yapı-inşaat malzemeleri en fazla iş yapacak kalemdir. Bizim müteahhitlerimiz dünyada harikalar yaratıyor, Suriye’nin önemli projelerinde de onların imzasını görmek istiyoruz.”
“BEŞ MİLYON SURİYELİ GÖNÜLLÜ TİCARET ELÇİMİZ”
Türkiye’de yaşayan Suriyelilerin ortak kültür ve dil bağının ticareti kolaylaştıracağını belirten Kılıç, duygusal ve ekonomik bağların gücüne işaret etti:
“Suriye ile 13 sınır kapımız, ortak kültürümüz ve aynı dinimiz var. Beş milyondan fazla Suriyeliyi misafir ettik, onlar bizim dilimizi öğrendiler. Bu durum ticareti de kolaylaştıracak. Onları misafir ettiğimiz için bizi tercih edeceklerdir; biz insanlık görevimizi yaptık, bunun karşılığını Allah’ın izniyle ticari olarak da göreceğiz. İhracatımızın önceki yıllara göre dörde, beşe, hatta ona katlanmasını bekliyoruz.”
IRAK’A NİSAN’DA DEV ÇIKARMA
Suriye hazırlıkları sürerken, USİAD’ın Irak ajandası da oldukça yoğun. Kılıç, Nisan başında Irak’ın kalbine yapılacak ziyareti de şu sözlerle duyurdu: “Nisan’ın üçünde Irak’ın dört büyük iline; Bağdat, Necef, Kerbela ve El Anbar’a büyük bir çıkarma yapıyoruz. İş adamlarımızı oraya götüreceğiz çünkü o bölgelerde de yapılaşma çok iyi gidiyor.”