İstanbul Ticaret Borsası’nın, Güvenilir Ürün Platformu işbirliğiyle düzenlediği Borsa Meydanında Sektörler Konuşuyor toplantısında bu ay “Gıdada Sıfır Atık” konusu ele alındı. Toplantının açılış konuşmasını yapan İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap, Sıfır Atık Hareketi’nin çevre bilincinin yaygınlaşmasında ve atık yönetimi kültürünün gelişmesinde güçlü bir rol üstlendiğine dikkat çekerek, “İstanbul’da düzenlenen dünyanın en büyük sıfır atık etkinliği, şehrin ‘Sıfır Atık Başkenti’ olma hedefini güçlendirdi. Artık Türkiye’nin sıfır atık vizyonu dünya ölçeğine taşınıyor ve küresel çevre politikalarına yön veren bir örnek hâline geliyor” dedi.
Online olarak gerçekleştirilen ve açılış konuşmasını İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap’ın, moderatörlüğünü ise gazeteci Celal Toprak’ın yaptığı toplantıya, Türkiye İsrafı Önleme Vakfı Mütevelli Heyet Başkanı Halil Fatih Akgül, İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Ziraat Mühendisi Dr. Funda Ercan, İstanbul Ticaret Borsası Meclis Üyeleri Süleyman Tarakçı ve Şerafettin Taştan konuşmacı olarak katıldı.
“İSTANBUL, SIFIR ATIK BAŞKENTİ”
Ülkemizin, sıfır atık konusunda son yıllarda çok önemli bir farkındalık ortaya koyduğuna dikkat çeken İstanbul Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Bülent Kasap, “Sıfır Atık Hareketi çevre bilincinin yaygınlaşmasında ve atık yönetimi kültürünün gelişmesinde güçlü bir rol üstlenmiştir. Bu hareketin Birleşmiş Milletler nezdinde karşılık bularak 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesi, ülkemizin bu alandaki öncülüğünün uluslararası düzeyde takdir edildiğini göstermektedir. 1-7 Haziran İstanbul Sıfır Atık Haftası vesilesiyle dünyanın en büyük sıfır atık etkinliğinin İstanbul’da gerçekleştirilmesi ise şehrimizin ‘Sıfır Atık Başkenti’ olma hedefini güçlendiren önemli bir adım olmuştur” dedi.
“SIFIR ATIK KARTOPUNDAN ÇIĞA DÖNÜŞTÜ”
Türkiye İsrafı Önleme Vakfı Mütevelli Heyet Başkanı Halil Fatih Akgül, sıfır atık çalışmalarının bugün ulusal sınırları aşan güçlü bir harekete dönüştüğünü belirterek,“Sıfır Atık Projesi, adeta kartopundan çığa dönüşmüş durumda. Türkiye Cumhuriyeti olarak uluslararası paydaşlarla birlikte dünya çapında önemli çalışmalara imza atıyoruz. Bu, hepimiz için gurur verici” dedi.
Gıda israfının en temel nedenlerinden birinin bilinçsiz tüketim alışkanlıkları olduğunu vurgulayan Akgül, “İsraf yalnızca ihtiyaçtan fazla gıda almak ya da tabakta yemek bırakmakla sınırlı değil. En yüksek gıda israfı hanelerde gerçekleşiyor. Gıda israfının önüne geçmenin birinci şartı bilinçli birey ve bilinçli toplum anlayışıdır. Ancak bu prensiple kalıcı sonuç alabiliriz. Akıllı tarım, modern sulama sistemleri, soğuk zincir uygulamaları ve gıda bankacılığı sistemi de israfı azaltmada büyük önem taşıyor” şeklinde konuştu.
“GERİ KAZANIM HER GEÇEN YIL ARTIYOR”
İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Ziraat Mühendisi Dr. Funda Ercan, Sıfır atık yaklaşımının yalnızca atık yönetimi değil, aynı zamanda sürdürülebilir bir yaşam kültürü olduğunu vurgulayarak, “Sistemin temelinde israfın önlenmesi, kaynakların verimli kullanılması, atık oluşumunun azaltılması ve geri dönüşüm oranlarının artırılması var. Dünyada artan nüfus, değişen tüketim alışkanlıkları ve çevre kirliliği sıfır atık yaklaşımını zorunlu hale getiriyor” dedi.
Türkiye’de yıllara göre geri kazanım oranlarına da dikkat çeken Ercan, “Ülkemizde 2017 yılında yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2024 yılında yüzde 36’ya yükseldi. Geri kazanım oranımız her yıl artıyor. Geri dönüşüm faaliyetleriyle ekonomiye 256 milyar liralık katkı sağlandı. Bu süreçte 25 milyon kişiye eğitim verildi ve toplam 74,5 milyon ton atık geri kazanıldı. 2035 yılında hedefimiz ise atık geri kazanım oranımızı yüzde 60 seviyelerine çıkarmak” şeklinde konuştu.
“GIDA İSRAFINDA EN BÜYÜK PAY EVLERİN”
Türkiye’de kişi başı yıllık gıda atığının 102 kilograma ulaştığını belirten İstanbul Ticaret Borsası Meclis Üyesi Süleyman Tarakçı,“Bu atığın yüzde 60’ı evlerde, 28’i gıda işletmelerinde, 12’si ise perakende sektöründe gerçekleşiyor. Gıda israfıyla mücadelenin yalnızca üretim ve ticaret süreçlerinde değil, ev içi tüketim alışkanlıklarında da ele alınması gerekiyor. Toplumun her kesiminde farkındalığın artırılmasının son derece önemli” dedi.
Sıfır atık konusunda fonksiyonel ürünlerin önemine dikkat çeken Tarakçı, “Atık oluşumunu azaltan, yeniden kullanılabilen ve sürdürülebilir tüketime katkı sağlayan ürünlerin yaygınlaştırılması gerekiyor. Örneğin kendi işletmemde çok fazla kokulu üzüm sıkıyorum. Geriye kalan posayı, işleyerek una katıyorum ve farklı bir ürüne dönüştürüyorum. Test süreçleri devam eden bu çalışma, atığın doğru yöntemlerle yeniden ekonomiye kazandırılabileceğini gösteriyor” dedi.
“SIFIR ATIKTA ÖNLEM ÖNCELİKLİ”
İstanbul Ticaret Borsası Meclis Üyesi Şerafettin Taştan, israfla mücadelenin en etkili yolunun atığı oluşmadan önlemek olduğunu vurgulayarak, “Tıpta olduğu gibi gıda israfında da önleyici yaklaşımın esas alınması gerekiyor. Japonların, kirletmeme anlayışının örnek alınması gerekiyor. Böylece temizlik yükü de azalır. Bunun için de kamu tarafına önemli sorumluluklar düşüyor. STK’lar binlerce kişiye ulaşabiliyorken kamu idareleri milyonlarca kişiye erişebiliyor. İsrafı azaltmaya yönelik yarışma, ödül ve farkındalık çalışmaları toplumda etkili sonuçlar doğurabilir” dedi.