Türkiye’de bakliyatın markalaşan, güven veren ve katma değer üreten bir ürün haline gelmesinde öncü rol üstlenen Reis markasının yarım asırlık yolculuğu, 10 Şubat Dünya Bakliyat Günü kapsamında Gastronometro’da düzenlenen özel basın buluşmasında paylaşıldı. Emekle başlayan, güvenle büyüyen ve kurumsal üretim geleneğiyle güçlenen bu yolculuk, bugün sürdürülebilir gıda sistemlerine değer katan bir vizyonla geleceğe taşınıyor.
Buluşmanın merkezinde iki güçlü tema yer aldı: güven ve bereket. Üretimden tüketime uzanan emeğe dayalı yolculuk ile toprağı koruyan, sofraları besleyen ve geleceğin gıda sistemlerinde kilit rol üstlenen bakliyatlar, bütüncül bir bakış açısıyla ele alındı.
1975 yılında gıda sektörüne adım atan Mehmet Reis’in bakliyatı güven, kalite ve süreklilikle anılması gereken bir değer olarak ele alan yaklaşımı, bugün Reis markasının kurumsal duruşuna yön veriyor. Yerli üretimi destekleyen, çiftçiyle birlikte yol alan ve sürdürülebilir tarımı merkeze alan bu anlayış, Reis’i Türkiye’de bakliyat alanında güven ve standartları temsil eden öncü markalardan biri konumuna taşıdı.
Bu yaklaşımın temelini oluşturan bakliyat vizyonu, küresel ölçekteki gelişmelerle de örtüşüyor. OECD ve FAO iş birliğiyle yayımlanan Tarımsal Görünüm 2025–2034 raporuna göre, dünya genelinde bakliyat üretiminin önümüzdeki on yılda yüzde 25 artışla 126 milyon tona ulaşması bekleniyor. Aynı dönemde küresel bakliyat ticaret hacminin 23 milyon tona, kişi başı yıllık tüketimin ise 8,6 kg’a yükselmesi öngörülüyor. Bu göstergeler, bakliyatın üretimden tüketime uzanan zincirde stratejik bir ürün grubu olarak konumlandığını ortaya koyuyor.
Birleşmiş Milletler tarafından 2016 yılında ilan edilen Dünya Bakliyat Günü’nden bu yana, dünya genelinde bakliyat üretimi, tüketimi ve ticaretinde istikrarlı bir gelişim dikkat çekiyor. FAO verilerine göre son 30 yılda bakliyat ekili alanları yüzde 35, toplam üretim ise yüzde 59 oranında artış gösterdi.
Basın buluşmasında bakliyatların tarımsal ekosistem içindeki rolü de öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Azot bağlayıcı özellikleriyle toprak sağlığını destekleyen, düşük su ihtiyacıyla iklim koşullarına uyum sağlayan ve yüksek besin değeriyle gıda güvenliğine katkı sunan bakliyatlar, iklimle uyumlu tarım modellerinin temel unsurlarından biri olarak değerlendirildi.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2026 yılını “Güvenli Gıda için Yatırım Seferberliği Yılı” ilan etmesiyle birlikte, suyu verimli kullanan ürün gruplarının tarım politikalarının merkezine taşınması da toplantıda ele alınan önemli başlıklar arasında yer aldı. Bu yaklaşım, bakliyat üretiminin taşıdığı stratejik önemi daha görünür kılıyor.
Reis Gıda’nın sürdürülebilir tarım vizyonunun sahadaki en somut örneklerinden biri olan Bakliyat Köyleri Projesi de toplantıda paylaşılan başlıklar arasında yer aldı. Yerli üretimi güçlendirmek, çiftçiyi desteklemek ve planlı tarımı yaygınlaştırmak amacıyla hayata geçirilen Bakliyat Köyleri, bu yıl 6. yılını geride bırakıyor. Proje kapsamında üreticilerle kurulan uzun soluklu iş birlikleri, sözleşmeli üretim modeli ve tarımsal verimliliği esas alan uygulamalarla bakliyat, tarladan sofraya uzanan sürdürülebilir bir değer zinciri içinde ele alınıyor.
Türkiye özelinde bakıldığında, TÜİK verileri bakliyatın tarımsal planlama açısından taşıdığı stratejik önemi ortaya koyuyor. Nüfus artışıyla birlikte gıda talebinin çeşitlendiği bu dönemde, bakliyatların 2019 yılında “özel ürün” statüsünde değerlendirilmesi ve 2022 yılında “stratejik ve kritik ürünler” arasında yer alması, Türkiye’nin bu alana verdiği önemin somut göstergeleri arasında yer alıyor. Bakliyatın ana vatanı ve gen merkezi konumundaki Türkiye, elverişli ekolojik koşulları, köklü tarım kültürü ve güçlü insan kaynağıyla bakliyat üretiminde önemli bir potansiyel barındırıyor.
Ülkemizde atıl tarım alanlarının bitkisel üretime açılması ve planlı üretim modeliyle bakliyat üretiminin, 1990 yılındaki 2 milyon 12 bin ton seviyesinin üzerine çıkarak 2,5 milyon tonun üzerinde olacağını umut ediyoruz.
2025 yılında hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihracatı, bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 4 artışla 12 milyar 367 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde küresel bakliyat pazarının büyüklüğünün yaklaşık 82,4 milyar dolar seviyesinde olması, Türkiye’nin bu pazardaki konumunu ve büyüme potansiyelini daha da güçlendiriyor.
Binlerce yıllık mutfak kültürünün vazgeçilmez unsurları arasında yer alan bakliyatlar; zengin protein, vitamin ve mineral içerikleriyle bitkisel beslenmenin temel taşıyıcıları konumunda bulunuyor. Vegan ve bitkisel ağırlıklı beslenme modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte bitkisel proteine olan talep artarken, bakliyatlar besleyici, ekonomik ve çevresel açıdan sürdürülebilir özellikleriyle geleceğin gıdaları arasında öne çıkıyor.
Dünya Bakliyat Günü vesilesiyle düzenlenen bu özel buluşmada verilen ortak mesaj ise netti:
Bakliyat, güvenli gıdanın, sürdürülebilir tarımın ve geleceğin sofralarının temel yapı taşlarından biri. Reis Gıda, bu bilinçle toprağa, üreticiye ve sofralara değer katmayı kararlılıkla sürdürüyor.